Open Monumentendag 2020

Nog meer Open Monumenten!

De tweede zondag van september nadert met rasse schreden. En daar kijken wij natuurlijk reikhalzend hard naar uit want dat betekent… OPEN MONUMENTENDAG! Eerder deze maand brachten wij een folder uit met de activiteiten in onze IOED-gemeenten die op dat moment al waren bevestigd. Intussen kregen we het fijne nieuws door dat er nog extra activiteiten kunnen doorgaan nu de corona-cijfers voldoende onder controle zijn!

Wetteren kapel Duilhoekstraat

Kapelletjesfietstocht in Wetteren

Naast de rondleidingen en de maaldemonstraties in de Van Hauwermeirsmolen, kan je er in Wetteren ook op uit trekken met de fiets. De Wetterse archiefdienst spitte de geschiedenis uit van een aantal kapellen, waarlangs een leuke fietstocht werd uitgestippeld. Een brochure met fietskaart helpt je op weg. Haal jouw gratis exemplaar op in het Infopunt (oud-gemeentehuis Markt Wetteren) op zondag 13 september tussen 10 uur tot 18 uur.

Ook aan de kinderen werd gedacht met aparte zoekvraagjes zodat ze al spelenderwijs op ontdekkingstocht kunnen gaan.

OMD Vlet Scheepvaartmuseum (c) Koen de Vriese
Foto: Koen de Vriese

Scheepvaartmuseum Baasrode

In Dendermonde gooit het Scheepvaartmuseum de deuren open. Je kan er de gerestaureerde daken van het originele werkhuis bewonderen en de nieuwe tentoonstelling over het veertigjarig bestaan van het museum bezoeken. Buiten kan je de ISKRA komen bekijken: een prachtig gerestaureerde vlet van 4.50 m lang op 1.60 m breed van vzw School voor Scheepsmodelbouw. Afsluiten kan met een drankje op het terras van het volkscafé.

Toegang is gratis, telefonisch reserveren is verplicht via 052 34 30 34.

 

Tasibel Hamme

In Hamme kan je nog een laatste keer de oude fabriekssite Tasibel betreden voordat hier een woonproject zal worden gerealiseerd. Je volgt een uitgestippeld parcours doorheen de fabriek met een groepje van maximaal 5 personen uit dezelfde bubbel. Daarvoor reserveer je vooraf een tijdsslot via de website van De Zonnige Woonst.

Onderweg wordt dieper ingegaan op de historische, maatschappelijke en economische context van het textielbedrijf, de impact op de buurt en de Hammenaar. Tekst- en fotopanelen, geluidsfragmenten met getuigenissen van werknemers en leidinggevenden, filmprojecties en artefacten vertellen het verhaal van een spinnekop dat eens marktleider was in de verwerking van sisalvezels. Op het einde van de wandeling kan er ook kennis gemaakt worden met de toekomstplannen.

OMD Tasibel (c) Lisa Malfliet
Foto: Lisa Malfliet

Maak virtueel kennis met het islamitische erfgoed in de Eyyub El-​Ensari Moskee van Zele

Tenslotte lanceren PARCUM en KADOC-​KU Leuven ter gelegenheid van Open Monumentendag hun gloednieuwe virtuele bezoek aan de Eyyub El-​Ensari Moskee van Zele. Zo maak je vanaf volgende zondag kennis met dit islamitische erfgoed op een coronaproof manier!

Open Monumentendag Houd Afstand

Open Monumentendag op zondag 13 september

Op 13 september vindt de 32ste editie van Open Monumentendag plaats. Alle lokale organisatoren hebben hun uiterste best gedaan om coronaproof activiteiten te organiseren waarbij afstand tussen bezoekers gegarandeerd kan worden. Daarnaast werken de Open Monumentendag-activiteiten dit jaar met reservaties en worden bezoekers aangemoedigd om in hun eigen kleine bubbel op pad te gaan, rekening houdend met de geldende veiligheidsmaatregelen. Activiteiten zijn nog onder voorbehoud van verdere beslissingen van de Nationale Veiligheidsraad. Tot op vandaag gaat Open Monumentendag op 13 september dus door, maar houd zeker de online kanalen van de lokale organisatoren in de gaten voor de laatste info.

Open Monumentendag in onze regio

Ook in Dendermonde, Buggenhout, Laarne, Lebbeke en Wetteren kan je op zondag 13 september het verleden komen opsnuiven! Ontdek de vestingen in Dendermonde, beklim de klokkentoren in Lebbeke of fiets langs historische monumenten in Buggenhout. In Laarne duik je de dorpsgeschiedenis in aan de hand van vijf verhalen en in Wetteren zijn er rondleidingen en maaldemonstraties in de watermolen van de familie Van Hauwermeir.

 

Open Monumentendag Houd Afstand

Internationale solidariteit

In een leuk filmpje van Herita moedigen erfgoedzorgers van over de hele wereld het publiek aan om te blijven genieten van erfgoed in deze bizarre tijden. Van Canada tot Uganda, van Bermuda tot Oekraïne: erfgoedzorgers wereldwijd wensen jou een fantastische Open Monumentendag toe! 

Voor het volledige programma over gans Vlaanderen, kan je terecht op de website www.openmonumentendag.be

Dendermonde kapel Vlassenbroek

Dendermonde vervolledigt Zomer van de kapellen

Hoera! Onze mooie lijst aan kapel-activiteiten voor de Zomer van de kapellen is af. Als laatste in de rij sluit Dendermonde aan met een kapelletjeswandeling in Appels-Oudegem. De wandeling telt 13 kilometer en brengt je opnieuw langs onze teergeliefde kleine erfgoedparels.

Nu er ook een wandeling beschikbaar is in Dendermonde, wil dat zeggen dat we vanaf nu een wandeling, fietstocht, zoektocht of ‘challenge’ kunnen doen in elk van onze negen IOED-gemeenten: Berlare, Buggenhout, Dendermonde, Hamme, Laarne, Lebbeke, Wetteren, Wichelen en Zele. Wist je dat je in sommige gemeenten zelfs een prijs kan winnen? Neem daarvoor snel een kijkje op onze pagina over het project ‘De kapellekesgangers’.

Op stap met RouteYou en de ErfgoedApp

Ook in Appels-Oudegem kan je een route volgen die we voor je uitstippelden via RouteYou. Het kaartje vind je hieronder. Zet tijdens je wandeling de ErfgoedApp open op je smartphone en krijg onderweg weetjes toegestuurd over de kapelletjes!

De ErfgoedApp stuurt je namelijk op een slimme manier interessante informatie, verhalen of geluidsfragmenten over erfgoed wanneer jij je in de buurt daarvan bevindt. Zo word je op het juiste moment geprikkeld met weetjes over de plekken om je heen. Het is een ideale manier om je tijdens een wandeling of fietstocht te laten leiden doorheen onze lokale geschiedenis.

Hoe ga je aan de slag?

1. DOWNLOAD
Download de ErfgoedApp op je smartphone via Google Play of de App Store.
2. MAAK JE KEUZE
Open de app, klik op het kompassymbool en zoek ‘Kapelletjesroute Appels-Oudegem’.
3. ONTDEK
Vind het RouteYou kaartje hieronder. Zet tijdens je wandeling de ErfgoedApp open zodat je telkens interessante weetjes meekrijgt!

Dendermonde kapel Vlassenbroek
Zele kapel schade dak

Handen uit de mouwen: zorg voor kapellen!

IOED Schelde-Durme organiseert in samenwerking met de dienst Monumentenwacht en erfgoedcel Land van Dendermonde twee workshops waarin kapeleigenaars praktische tips krijgen over het onderhouden en het voorkomen van schade aan hun kapel. Een eerste workshop focust op het exterieur van een kapel, de tweede op het interieur.

Welke schade in de kapel vraagt om een dringende aanpak? Welk onderhoud kan je zelf doen en hoe? In beide workshops krijg je antwoorden op deze vragen, naast praktische tips met demonstraties. Deelnemers steken zelf de handen uit de mouwen en leren schade herkennen.

Workshop I Exterieur bij kapel Onze-Lieve-Vrouw ter Nood

Zaterdag 10 oktober 2020, Hamme, Tweebruggenplein, 14u-17u

  • Een leiendak – duur(zaam)? Opbouw, gebreken en herstellingen
  • Een pannendak – (te) goed voor de sloop? Tips voor een lange levensduur
  • Hemelwaterafvoeren – bron van ergernis of gratis (her)gebruik van water? Fouten bij plaatsing en tips over reiniging
  • Natuursteen en baksteen: types, kalkmortel, schadebeelden en oplossingen
  • Kapstructuur en aantastingen: insecten, schimmels, dieren of oorlogsschade?

Workshop II Interieur in kapel Scheppersinstituut 

Vrijdag 27 november 2020, Wetteren, Cooppallaan 128, start om 9u30 (tot 14u30, broodjeslunch wordt voorzien)
 
  • De toestand van je kapel controleren: hoe, wat, hoe vaak?
  • Stabiele versus onstabiele schade: vb. hoe weet je of houtworm actief is? 
  • Zelfstandig schadefactoren en aantasting leren herkennen 
  • Demonstraties ivm onderhoud van textiel, ontstoffen van beelden, metaal reinigen…

De workshops zijn gratis, inschrijven is verplicht en noodzakelijk via ioedscheldedurme@rlsd.be. Gezien het beperkt aantal plaatsen vragen we met maximaal 2 personen in te schrijven voor dezelfde kapel (naam en adres). Graag bij inschrijving ook vermelden welke relatie u hebt tot de kapel (eigenaar, gebruiker, vrijwilliger, etc.).

Inschrijven kan tot voor 1 oktober voor workshop I, respectievelijk 1 november voor workshop II. We vragen een mondmasker op te zetten tijdens de workshop en de social distancing regels te respecteren in het kader van de corona-maatregelen.

Kapel schade onderhoud
Berlare Kapelletje Heikantstraat (c) Wim De Geest

Fietszoektocht langs kapelletjes in Berlare

Het leven op het platteland was vroeger een leven van bidden en werken. Getuige daarvan zijn de duizenden veldkapelletjes, kruisbeelden en Calvariebergen. De kapellen ‘op den buiten’ waren nauw verbonden met het leven van elke dag: ze luisterden naar de kleine miseries van de mensen, ze brachten verlichting in hun kwalen en die van hun dieren en ze deelden mee in de vreugde van de bevolking. Ze waren de weerspiegeling van een heel mensenleven. Foto: Wim De Geest

Vandaag telt Berlare nog talrijke kapelletjes. Al fietsend ontdek je een groot deel dankzij deze fietsroute van VVV Donkmeer, verder uitgewerkt tot een zoektocht door IOED Schelde-Durme. Bij elk kapelletje is er een opdracht of zoekvraag voorzien!

De brochure met wegbeschrijving en opdrachten is te verkrijgen in de Onthaalpoort bij het Donkmeer (Donklaan 123, nabij A. Nelenpad in Berlare).

Berlare Kapelletje Heikantstraat (c) Wim De Geest
Kapelletjeswandeling Zele

Te voet langs Zeelse kapelletjes

Erfgoeddienst IOED Schelde-Durme koestert kleine kapellen als waardevol erfgoed en startte het project ‘de kapellekesgangers’. Voor de Onze-Lieve-Vrouw van Banneuxkapel helpt ze zoeken naar financiering voor de renovatie en nieuwe vrijwilligers die de kapel mee willen onderhouden. Nu we de zomer vooral in eigen land doorbrengen kunnen we ook het eigen erfgoed in de buurt beter leren kennen. We stippelden een kleine wandeling uit die je naar andere kapellen en calvaries in de buurt brengt.

Niet alleen de Onze-Lieve-Vrouw van Banneuxkapel is in goede handen. In Zele ontfermen omliggende wijken zich al eeuwenlang over hun kapellen! Ken jij al deze kleine erfgoedparels die we tijdens de wandeling tegenkomen?

Het start- en aankomstpunt van deze korte wandeling is de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Banneux in de Veldekensstraat. Hier hangen oude foto’s op van de kapel. Je kan er bovendien de wandelbrochure verkrijgen indien je deze niet zelf hebt afgeprint.

Tip: je kan de route ook terugvinden en meevolgen in RouteYou onder de naam ‘Korte kapelletjeswandeling Zele’.

Kapelletjeswandeling Zele
Bruinbekekapel Wichelen

Kapellekesgangers op de Kapellekesbaan in Wichelen

In 2015 werd in het kader van Open Monumentendag een route uitgewerkt om al fietsend of wandelend verschillende kapelletjes te ontdekken in Wichelen. De brochure van toen wordt in het kader van de corona-zomer in eigen land en het project ‘de kapellekesgangers’ van erfgoeddienst (IOED) Schelde-Durme herwerkt tot een fotozoektocht van 17 km.

Je kan de brochure voor de wandeling zelf printen via de blauwe knop hieronder of je kan hem ophalen in het Sociaal Huis en de bibliotheekfilialen in Wichelen. Deze brochure leidt je opnieuw langs kapellen, maar bij een kapel of op weg naar een volgende kapel werden foto’s genomen waarvan deelnemers de precieze locatie moeten achterhalen. Wie de juiste antwoorden instuurt naar ioedscheldedurme@rlsd.be voor 15 september 2020 maakt kans op een lokaal passend prijsje aangeboden door lokaal bestuur Wichelen!

Het start- en aankomstpunt is de kapel van de Bruinbeke.

Tip: je kan de route ook meevolgen in RouteYou onder de naam ‘Kapellekesbaan Wichelen’.
Veel succes!

Bruinbekekapel Wichelen
Kapelletjesfietsroute Lebbeke

Fiets met de ErfgoedApp langs kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout

Na de goed gesmaakte acties rond kapelletjes in juli, hebben we ook in augustus enkele initiatieven in petto om kapelletjes in de kijker te zetten! Deze keer halen we ons stalen ros boven om per fiets de kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout te verkennen. We stippelden drie routes uit en sturen je op pad met de ErfgoedApp die je bij elke kapel interessante informatie meegeeft.

De ErfgoedApp stuurt je op een slimme manier interessante informatie, verhalen of geluidsfragmenten over erfgoed wanneer jij je in de buurt daarvan bevindt. Zo word je op het juiste moment geprikkeld met weetjes over de plekken om je heen. Het is een ideale manier om je tijdens een wandeling of fietstocht te laten leiden doorheen onze lokale geschiedenis.

Ook voor een twintigtal kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout voegden we informatie toe die in de app verschijnt wanneer je daar vlakbij bent. Heb je graag een route om van de ene kapel naar de andere te fietsen? Volg dan een van de drie trajecten die wij voor je uitstippelden via RouteYou. De fietstocht langs de Lebbeekse kapelletjes telt 19 kilometer, die in Buggenhout 28 km en een derde route combineert beide gemeenten in 45 km.

Hoe ga je aan de slag?

1. DOWNLOAD
Download de ErfgoedApp op je smartphone via Google Play of de App Store.
2. MAAK JE KEUZE
Open de app, klik op het kompassymbool en zoek ‘Kapelletjesfietsroute Buggenhout’, ‘Kapelletjesfietsroute Lebbeke’ of ‘Kapelletjesfietsroute Buggenhout-Lebbeke’.
3. ONTDEK
Je vindt de RouteYou kaartjes hieronder. Fiets van kapel naar kapel en zet tegelijk de ErfgoedApp open zodat je telkens interessante weetjes meekrijgt!

Kapelletjesfietsroute Lebbeke
Kapel spel Hamme

Win een cultuurcheque met het Hams kapelspel!

Tijdens de Zomer van de Kapellen zetten we de kleine gebedshuisjes vanop de straathoek terug in de kijker. Ook in Hamme vinden we tal van pareltjes waar zovelen dagelijks langsrijden. In lang vervlogen tijden werden kapelletjes met veel liefde onderhouden door dametjes die de beeldjes geduldig afstoften en de kaarsjes aanvulden of heren die de bloembakjes op de vensterbank kwamen water geven. Tegenwoordig zijn veel van deze kapelletjes een stil en eenzaam leven beschoren. Neem eens eventjes de tijd om te stoppen en de details in je op te nemen van dit mooie erfgoed.

Om je daarbij te motiveren stak onze IOED samen met de gemeente Hamme een Hams Kapelspel ineen. Bezoek zes Hamse kapellen die naast een mooi beeld, ook klank te bieden hebben! Vind je de klok op/van elke kapel? Kijk goed! Neem een foto van de klokken(toren) en zoek naar de opschriften die in of op de kapel staan. Met de juiste letters vorm je een woord. Stuur dit woord samen met de zes foto’s naar cultuur@hamme.be voor 18 september 2020 en maak kans op een cultuurcheque!

Eind september worden er drie winnaars geloot onder iedereen die tijdig het juiste antwoord en de zes foto’s doorstuurde.

Kapel spel Hamme
Open Monumentendag 2020

Open Monumentendag 13 september 2020?!

Het is nog niet duidelijk onder welke voorwaarden fysieke bezoeken op Open Monumentendag zullen kunnen plaatsvinden omwille van de corona-maatregelen. Herita moedigt iedereen aan in te zetten op digitale ontsluiting. Maar wie wil, kan ook starten met de voorbereidingen voor een fysieke monumentendag.

Aangezien er nog geen garanties zijn, zal IOED Schelde-Durme geen uitgebreide brochure met de activiteiten voorzien. Wel maken we een kleine flyer met een kort overzicht van de activiteiten, die zal verschijnen midden augustus. Dat geeft organisatoren de kans om nog even de situatie af te wachten en pas in juli te beslissen over jullie deelname. Van zodra je zeker bent van deelname, stuur je een mailtje met de naam, het adres en het uur van jouw Open Monumentendagactiviteit (voor 27 juli 2020) naar ioedscheldedurme@rlsd.be. Dan verschijnt die op de flyer! Schrijf jouw activiteit ook zeker in via www.openmonumentendag.be, waar je ook tips vindt over digitale of fysieke openstellingen voor jouw erfgoed: www.openmonumentendag.be/we-helpen-je-op-weg.

Open Monumentendag 2020
OMD Berlare © IOED