LEVEN IN ERFGOED. Batterij 3

Schietgaten Fort Rozenbroek Dendermonde (c) Beeldbank Onroerend Erfgoed Duchêne Helena
Foto: Beeldbank Onroerend Erfgoed - Duchêne, Helena

Een knusse thuis met schietgaten

We kennen allemaal het gevoel. Je loopt tijdens een bezoek aan een historische woning door de verschillende vertrekken. Je gedachten dwalen af en je begint wat te dromen van het leven hier. In zo’n prachtig pand wil ik ook wel wonen, weerklinkt het door je hoofd. Dit was ook het geval bij Véronique en Dries toen ze in 2008 een historische site bezochten die te koop stond… Maar wat zo straf is aan hun verhaal: het ging niet om een eeuwenoude hoeve of een statige herenwoning. Zij lieten hun oog vallen op een versterkt fort. Al twaalf jaar herstellen ze dit architecturaal en landschappelijk monument in ere. Ze maakten er een knusse thuis van en geven tegelijk een stukje erfgoed terug aan Dendermondenaars. Welkom in Fort Rozenbroek.

Toen ze uitkeken naar een project voor een ‘speciale woning’, stootten Véronique De Moor en Dries Romanus op Batterij 3 in Dendermonde. De sergeantenwoning aan de ingang van de site bood zich aan als unieke locatie om in te trekken met het gezin. De familie Romanus nam contact op met een erfgoedconsulent en stoomde zich klaar voor wat ongetwijfeld het project van hun leven zou worden. Tijdens het bedenken van de eerste, summiere plannen rees snel de vraag: welke invulling zullen we geven aan het fort zelf? En plots stond hun besluit vast: niet de sergeantenwoning maar het versterkte fort zou hun nieuwe thuis worden.

Tijdens de eerste werken namen ze hun intrek in een houten woning, in Dendermonde beter gekend als de Rozenbroekchalet, die bovenop de kazemat was gebouwd. Na zeven jaar konden ze verhuizen naar hun uiteindelijke thuis. Stap voor stap namen ze niet-originele zaken weg opdat de site volledig in zijn oorspronkelijke glorie zou worden hersteld. Ze namen de ingrijpende verbouwingen volledig zelf in handen en planden telkens slechts één stap vooruit.

“De keuze om geen architect onder de arm te nemen was heel bewust. Aannemers en architecten willen namelijk steeds zelf hun handtekening zetten op een project. Maar bij zo’n gebouw moet het eigen karakter volledig primeren. Het is zonde om daar aan te komen. 

Rustpunt in de natuur

Ook de natuur rond het fort keert in alle glorie terug dankzij het duwtje in de rug dat Dries en Véronique bieden. De toegeslibde gracht werd met respect voor 

Schapen begrazen dus ecologisch onderhouden

Vogels (ijsvogel en zeldzame dodaars)

Dries en Veronique zijn trots op hun fort en willen dat ook delen met wandelaars en fietsers. “Niet het hele domein is toegankelijk, wel een deeltje zodat de mensen kunnen genieten van het groen en het water. We plaatsten een bankje waar even verpoosd kan worden.

“Het publiek zal altijd toegang hebben tot het terrein”, zegt De Moor. “We vinden het belangrijk dat we dit uniek erfgoed niet voor ons alleen houden. Geïnteresseerden zullen dus via een afzonderlijk poortje de site op kunnen om er even te verpozen. Zo kan iedereen genieten van een groen rustpunt.”

Fort Rozenbroek rustpunt in de natuur
Foto: Facebookpagina Fort Rozenbroek - toestemming nog vragen

Tekst over de renovatie en hoe Dries en Véronique alles persoonlijk ervaarden, geaseerd op interview. Lorem ipsum dolor sit amet, te porro paulo sensibus pri, eu eam salutandi eloquentiam, aeque recusabo has ei. Et est eirmod graecis intellegat. Sed ornatus hendrerit democritum ex. Graeco cetero qui cu, sint debitis voluptaria an usu.

Nonumy soleat doctus te ius. Sea ne summo postea utroque, dico modus molestie ius ea. Tale tritani aliquando mea ne, eum quidam torquatos liberavisse id. Qui dolore perpetua ne, quas officiis inimicus nam id. Id option aperiri minimum vel. Mel perpetua corrumpit ea, mei ut vitae nemore perpetua, saepe repudiare sit ei. An duis vivendo his, ne hinc choro ius. Vix dissentias honestatis no, vim probo assueverit te. Ex affert invidunt moderatius duo, ut sint simul mollis pri. Nam nihil gubergren in. Et persius omittantur sit, in sale assueverit complectitur vim.

Sea choro semper cu. Facilis omittam qui in. Ut ius modo magna deleniti, at pro movet recteque. An eum diam lucilius. Aperiam numquam feugiat vel no, ius ex saepe dignissim euripidis. Eum ne falli sonet nobis, in platonem appellantur eum. Ea cum duis urbanitas neglegentur, quaeque habemus id sit, cu mediocrem reprimique his. Duo nisl phaedrum laboramus an, ei vix viris quando, cum no dicta tantas. Pertinacia mnesarchum disputationi sit te, has ei prima simul dolor. Novum persius dissentiet vis ne, habeo iusto eu eam, wisi iudico utinam ad nam. Dissentias persequeris et qui, utinam libris putent eu eam.

Grondplan van Batterij 3, 1879, steendruk, Brussel, Koninklijk Legermuseum, archief, dossier Dendermonde (époque belge), B 34, Hidoc, DF.2011.897(2)

Militair erfgoed

Een batterij is een versterkte schans van waarop meerdere vuurmonden naar eenzelfde doel konden vuren. Batterij 3 is omgeven door een halvemaanvormige gracht met centrale brug naar het hoofdgebouw. De bakstenen kazemat is bedekt door een dikke laag aarde en wordt hierdoor aan het zicht onttrokken zodat het geheel volledig opgaat in het omliggende landschap.

De oorspronkelijke opbouw en indeling zijn nog steeds aanwezig. Buiten de gracht vinden we ook ook een sergeantenwoning tegenover de kazemat. Enkel de vroegere ophaalbrug werd vervangen door een vaste constructie en het poortgebouw verdween.

Fort_Rozenbroek_Vandevorst, Kris
Foto: Beeldbank Onroerend Erfgoed - Vandevorst, Kris

Tekst over de renovatie en hoe Dries en Véronique alles persoonlijk ervaarden, geaseerd op interview. Lorem ipsum dolor sit amet, te porro paulo sensibus pri, eu eam salutandi eloquentiam, aeque recusabo has ei. Et est eirmod graecis intellegat. Sed ornatus hendrerit democritum ex. Graeco cetero qui cu, sint debitis voluptaria an usu.

Nonumy soleat doctus te ius. Sea ne summo postea utroque, dico modus molestie ius ea. Tale tritani aliquando mea ne, eum quidam torquatos liberavisse id. Qui dolore perpetua ne, quas officiis inimicus nam id. Id option aperiri minimum vel. Mel perpetua corrumpit ea, mei ut vitae nemore perpetua, saepe repudiare sit ei. An duis vivendo his, ne hinc choro ius. Vix dissentias honestatis no, vim probo assueverit te. Ex affert invidunt moderatius duo, ut sint simul mollis pri. Nam nihil gubergren in. Et persius omittantur sit, in sale assueverit complectitur vim.

Sea choro semper cu. Facilis omittam qui in. Ut ius modo magna deleniti, at pro movet recteque. An eum diam lucilius. Aperiam numquam feugiat vel no, ius ex saepe dignissim euripidis. Eum ne falli sonet nobis, in platonem appellantur eum. Ea cum duis urbanitas neglegentur, quaeque habemus id sit, cu mediocrem reprimique his. Duo nisl phaedrum laboramus an, ei vix viris quando, cum no dicta tantas. Pertinacia mnesarchum disputationi sit te, has ei prima simul dolor. Novum persius dissentiet vis ne, habeo iusto eu eam, wisi iudico utinam ad nam. Dissentias persequeris et qui, utinam libris putent eu eam.

Fort Rozenbroek met chalet dancing
Foto: Beeldbank Onroerend Erfgoed - Duchêne, Helena

Volks verleden van dansen en zwemmen

Fort Rozenbroek heeft niet alleen een verleden als militair gebouw. Bij velen roept het fort ook herinneringen op aan zomerse dagen waarop buurtbewoners verfrissing zochten in het water van de slotgracht.

Bovendien heeft de houten chalet die bovenop het fort werd gebouwd, een tijd dienst gedaan als dancing dus hier zullen ongetwijfeld heel wat biertjes soldaat zijn gemaakt. De chalet werd door de huidige eigenaars terug afgebroken om het erfgoed te herstellen in de oorspronkelijke toestand.

Beschermd monument

In 2003 werd Batterij 3 aangeduid als ‘Beschermd monument’.

 

Tip

Wie vragen heeft bij de verschillende types klasseringen voor gebouwen met een erfgoedwaarde, kan rustig alles nalezen op onze pagina ‘Beschermd en geïnventariseerd erfgoed’.

Recapture the Fortress Cities

Tijdens Open Monumentendag dit jaar promootte onze IOED samen met Stad Dendermonde enkele activiteiten onder de noemer ‘De vestigingen herontdekt’. De stad Dendermonde stapt in een Europees project “Recapture the Fortress Cities” getrokken door vier regionale landschappen. Dit project wil de (soms vergeten) vestingen rond steden gebruiken om toekomstige uitdagingen op het vlak van groen, klimaat en ruimte het hoofd te bieden.

Naar aanleiding van dit project zette Dendermonde tijdens Open Monumentendag op 13 september het militaire erfgoed in de kijker. Er waren gegidste rondleidingen en je kon ook zelf op stap met wandel- en fietskaarten. Kunnen we die kaarten nog digitaal aanbieden zodat mensen zelf nog op stap kunnen of fietsen langs de vestingen??

‘De vestingen en batterijen van Dendermonde' met fietskaart

Comments are closed.