Zele kapel schade dak

Handen uit de mouwen: zorg voor kapellen!

door Nieuws

IOED Schelde-Durme organiseert in samenwerking met de dienst Monumentenwacht en erfgoedcel Land van Dendermonde twee workshops waarin kapeleigenaars praktische tips krijgen over het onderhouden en het voorkomen van schade aan hun kapel. Een eerste workshop focust op het exterieur van een kapel, de tweede op het interieur.

Welke schade in de kapel vraagt om een dringende aanpak? Welk onderhoud kan je zelf doen en hoe? In beide workshops krijg je antwoorden op deze vragen, naast praktische tips met demonstraties. Deelnemers steken zelf de handen uit de mouwen en leren schade herkennen.

Workshop I Exterieur bij kapel Onze-Lieve-Vrouw ter Nood

Zaterdag 10 oktober 2020, Hamme, Tweebruggenplein, 14u-17u

  • Een leiendak – duur(zaam)? Opbouw, gebreken en herstellingen
  • Een pannendak – (te) goed voor de sloop? Tips voor een lange levensduur
  • Hemelwaterafvoeren – bron van ergernis of gratis (her)gebruik van water? Fouten bij plaatsing en tips over reiniging
  • Natuursteen en baksteen: types, kalkmortel, schadebeelden en oplossingen
  • Kapstructuur en aantastingen: insecten, schimmels, dieren of oorlogsschade?

Workshop II Interieur in kapel Scheppersinstituut 

Vrijdag 27 november 2020, Wetteren, Cooppallaan 128, start om 9u30 (tot 14u30, broodjeslunch wordt voorzien)
 
  • De toestand van je kapel controleren: hoe, wat, hoe vaak?
  • Stabiele versus onstabiele schade: vb. hoe weet je of houtworm actief is? 
  • Zelfstandig schadefactoren en aantasting leren herkennen 
  • Demonstraties ivm onderhoud van textiel, ontstoffen van beelden, metaal reinigen…

De workshops zijn gratis, inschrijven is verplicht en noodzakelijk via ioedscheldedurme@rlsd.be. Gezien het beperkt aantal plaatsen vragen we met maximaal 2 personen in te schrijven voor dezelfde kapel (naam en adres). Graag bij inschrijving ook vermelden welke relatie u hebt tot de kapel (eigenaar, gebruiker, vrijwilliger, etc.).

Inschrijven kan tot voor 1 oktober voor workshop I, respectievelijk 1 november voor workshop II. We vragen een mondmasker op te zetten tijdens de workshop en de social distancing regels te respecteren in het kader van de corona-maatregelen.

Inschrijven
Kapel schade onderhoud
Berlare Kapelletje Heikantstraat (c) Wim De Geest

Fietszoektocht langs kapelletjes in Berlare

door Nieuwspost

Het leven op het platteland was vroeger een leven van bidden en werken. Getuige daarvan zijn de duizenden veldkapelletjes, kruisbeelden en Calvariebergen. De kapellen ‘op den buiten’ waren nauw verbonden met het leven van elke dag: ze luisterden naar de kleine miseries van de mensen, ze brachten verlichting in hun kwalen en die van hun dieren en ze deelden mee in de vreugde van de bevolking. Ze waren de weerspiegeling van een heel mensenleven. Foto: Wim De Geest

Vandaag telt Berlare nog talrijke kapelletjes. Al fietsend ontdek je een groot deel dankzij deze fietsroute van VVV Donkmeer, verder uitgewerkt tot een zoektocht door IOED Schelde-Durme. Bij elk kapelletje is er een opdracht of zoekvraag voorzien!

De brochure met wegbeschrijving en opdrachten is te verkrijgen in de Onthaalpoort bij het Donkmeer (Donklaan 123, nabij A. Nelenpad in Berlare).

Tip: je kan de route ook terugvinden en meevolgen in RouteYou onder de naam ‘Kapelletjesroute Berlare’.

Open de brochure
Berlare Kapelletje Heikantstraat (c) Wim De Geest
Kapelletjeswandeling Zele

Te voet langs Zeelse kapelletjes

door Nieuwspost

Erfgoeddienst IOED Schelde-Durme koestert kleine kapellen als waardevol erfgoed en startte het project ‘de kapellekesgangers’. Voor de Onze-Lieve-Vrouw van Banneuxkapel helpt ze zoeken naar financiering voor de renovatie en nieuwe vrijwilligers die de kapel mee willen onderhouden. Nu we de zomer vooral in eigen land doorbrengen kunnen we ook het eigen erfgoed in de buurt beter leren kennen. We stippelden een kleine wandeling uit die je naar andere kapellen en calvaries in de buurt brengt.

Niet alleen de Onze-Lieve-Vrouw van Banneuxkapel is in goede handen. In Zele ontfermen omliggende wijken zich al eeuwenlang over hun kapellen! Ken jij al deze kleine erfgoedparels die we tijdens de wandeling tegenkomen?

Het start- en aankomstpunt van deze korte wandeling is de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Banneux in de Veldekensstraat. Hier hangen oude foto’s op van de kapel. Je kan er bovendien de wandelbrochure verkrijgen indien je deze niet zelf hebt afgeprint.

Tip: je kan de route ook terugvinden en meevolgen in RouteYou onder de naam ‘Korte kapelletjeswandeling Zele’.

Open de brochure
Kapelletjeswandeling Zele
Bruinbekekapel Wichelen

Kapellekesgangers op de Kapellekesbaan in Wichelen

door Nieuws

In 2015 werd in het kader van Open Monumentendag een route uitgewerkt om al fietsend of wandelend verschillende kapelletjes te ontdekken in Wichelen. De brochure van toen wordt in het kader van de corona-zomer in eigen land en het project ‘de kapellekesgangers’ van erfgoeddienst (IOED) Schelde-Durme herwerkt tot een fotozoektocht van 17 km.

Je kan de brochure voor de wandeling zelf printen via de blauwe knop hieronder of je kan hem ophalen in het Sociaal Huis en de bibliotheekfilialen in Wichelen. Deze brochure leidt je opnieuw langs kapellen, maar bij een kapel of op weg naar een volgende kapel werden foto’s genomen waarvan deelnemers de precieze locatie moeten achterhalen. Wie de juiste antwoorden instuurt naar ioedscheldedurme@rlsd.be voor 15 september 2020 maakt kans op een lokaal passend prijsje aangeboden door lokaal bestuur Wichelen!

Het start- en aankomstpunt is de kapel van de Bruinbeke.

Tip: je kan de route ook meevolgen in RouteYou onder de naam ‘Kapellekesbaan Wichelen’.
Veel succes!

Open de brochure
Bruinbekekapel Wichelen
Kapelletjesfietsroute Lebbeke

Fiets met de ErfgoedApp langs kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout

door Nieuws

Na de goed gesmaakte acties rond kapelletjes in juli, hebben we ook in augustus enkele initiatieven in petto om kapelletjes in de kijker te zetten! Deze keer halen we ons stalen ros boven om per fiets de kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout te verkennen. We stippelden drie routes uit en sturen je op pad met de ErfgoedApp die je bij elke kapel interessante informatie meegeeft.

De ErfgoedApp stuurt je op een slimme manier interessante informatie, verhalen of geluidsfragmenten over erfgoed wanneer jij je in de buurt daarvan bevindt. Zo word je op het juiste moment geprikkeld met weetjes over de plekken om je heen. Het is een ideale manier om je tijdens een wandeling of fietstocht te laten leiden doorheen onze lokale geschiedenis.

Ook voor een twintigtal kapelletjes in Lebbeke en Buggenhout voegden we informatie toe die in de app verschijnt wanneer je daar vlakbij bent. Heb je graag een route om van de ene kapel naar de andere te fietsen? Volg dan een van de drie trajecten die wij voor je uitstippelden via RouteYou. De fietstocht langs de Lebbeekse kapelletjes telt 19 kilometer, die in Buggenhout 28 km en een derde route combineert beide gemeenten in 45 km.

Hoe ga je aan de slag?

1. DOWNLOAD
Download de ErfgoedApp op je smartphone via Google Play of de App Store.
2. MAAK JE KEUZE
Open de app, klik op het kompassymbool en zoek ‘Kapelletjesfietsroute Buggenhout’, ‘Kapelletjesfietsroute Lebbeke’ of ‘Kapelletjesfietsroute Buggenhout-Lebbeke’.
3. ONTDEK
Je vindt de RouteYou kaartjes hieronder. Fiets van kapel naar kapel en zet tegelijk de ErfgoedApp open zodat je telkens interessante weetjes meekrijgt!

Kapelletjesfietsroute Lebbeke
Kapel spel Hamme

Win een cultuurcheque met het Hams kapelspel!

door Nieuws

Tijdens de Zomer van de Kapellen zetten we de kleine gebedshuisjes vanop de straathoek terug in de kijker. Ook in Hamme vinden we tal van pareltjes waar zovelen dagelijks langsrijden. In lang vervlogen tijden werden kapelletjes met veel liefde onderhouden door dametjes die de beeldjes geduldig afstoften en de kaarsjes aanvulden of heren die de bloembakjes op de vensterbank kwamen water geven. Tegenwoordig zijn veel van deze kapelletjes een stil en eenzaam leven beschoren. Neem eens eventjes de tijd om te stoppen en de details in je op te nemen van dit mooie erfgoed.

Om je daarbij te motiveren stak onze IOED samen met de gemeente Hamme een Hams Kapelspel ineen. Bezoek zes Hamse kapellen die naast een mooi beeld, ook klank te bieden hebben! Vind je de klok op/van elke kapel? Kijk goed! Neem een foto van de klokken(toren) en zoek naar de opschriften die in of op de kapel staan. Met de juiste letters vorm je een woord. Stuur dit woord samen met de zes foto’s naar cultuur@hamme.be voor 18 september 2020 en maak kans op een cultuurcheque!

Eind september worden er drie winnaars geloot onder iedereen die tijdig het juiste antwoord en de zes foto’s doorstuurde.

Open de spelinstructies
Kapel spel Hamme
Open Monumentendag 2020

Open Monumentendag 13 september 2020?!

door Nieuws

Het is nog niet duidelijk onder welke voorwaarden fysieke bezoeken op Open Monumentendag zullen kunnen plaatsvinden omwille van de corona-maatregelen. Herita moedigt iedereen aan in te zetten op digitale ontsluiting. Maar wie wil, kan ook starten met de voorbereidingen voor een fysieke monumentendag.

Aangezien er nog geen garanties zijn, zal IOED Schelde-Durme geen uitgebreide brochure met de activiteiten voorzien. Wel maken we een kleine flyer met een kort overzicht van de activiteiten, die zal verschijnen midden augustus. Dat geeft organisatoren de kans om nog even de situatie af te wachten en pas in juli te beslissen over jullie deelname. Van zodra je zeker bent van deelname, stuur je een mailtje met de naam, het adres en het uur van jouw Open Monumentendagactiviteit (voor 27 juli 2020) naar ioedscheldedurme@rlsd.be. Dan verschijnt die op de flyer! Schrijf jouw activiteit ook zeker in via www.openmonumentendag.be, waar je ook tips vindt over digitale of fysieke openstellingen voor jouw erfgoed: www.openmonumentendag.be/we-helpen-je-op-weg.

Open Monumentendag 2020
OMD Berlare © IOED
selfie

De zomer van de kapellen!

door Nieuws

De zomer van 2020 brengen we vooral in eigen land door. De ideale gelegenheid om de buurt en dan vooral het erfgoed beter te leren kennen. IOED Schelde-Durme schakelt een versnelling hoger en breit een verlengstuk aan haar project ‘de kapellekesgangers’. Eerder al werd er een oproep gelanceerd om kleine verscholen kapellen in gevels, bomen of op staken te registreren. Uiteraard blijven die welkom via onze website! Daarnaast voorzien we in elke gemeente kleine publieksactiviteiten rond kapellen.

Laat je van je beste kant zien in Wetteren

Wetteren bijt de spits af met een selfie challenge met kapelletjes. Wie tien bijzondere kapellen kan vinden en er telkens een selfie bij neemt, maakt kan op een mooie prijs én een plaatsje in de kermistentoonstelling! In Laarne werd een kapelletjeswandeling van een digitaal kleedje voorzien in routeyou. In Berlare en Wichelen werd een zoektocht gekoppeld aan bestaande kapelletjesroutes . Benieuwd wat er voor de andere gemeenten op het programma staat? Hou dan zeker onze website in de gaten voor een overzicht van alle kapelactiviteiten deze zomer!

Doe mee aan de selfie challenge
Check de wandeling in Laarne
Wetteren selfie challenge
Bruinbekekapel Wichelen

Actualisatie van inventaris bouwkundig erfgoed

door Nieuws

In het najaar van 2018 ging collega Audrey aan de slag voor de IOED. Zij zette zich in voor de actualisatie van de inventaris van bouwkundig erfgoed. Bedoeling van deze actie was na te gaan of alle waardevolle panden van de regio, die ooit zijn opgenomen in de inventaris, bewaard zijn gebleven. Door de inventaris na te kijken en eventueel te corrigeren krijgen onze dienst maar ook de gemeentebesturen zicht op de waardevolle gebouwen die vandaag nog in de regio aanwezig zijn.

Intussen wordt deze update voor de laatste gemeente, namelijk Wichelen, ingezet. Wanneer alle bestaande gegevens zijn geactualiseerd, zal een waarderingskader uitgewerkt worden voor een optimaal behoud in de toekomst.

Benieuwd naar wat er zoal op de inventaris staat? Je kan alle erfgoedinventarissen van de Vlaamse overheid bekijken op de website van het Agentschap Onroerend Erfgoed.

Bekijk de inventaris
Bruinbekekapel Wichelen
Kapel staak Aalst

Kapellekesgangers op zoektocht!

door Nieuws

‘Zoek mee naar bijzondere kapellen!’, dat is de oproep die we deze zomer lanceren. Kapellen sieren meer dan ooit onze dagelijkse (corona-)wandelingen. Je hebt er ongetwijfeld ook al eentje gespot: langs een veldwegel, op een straathoek of in de schaduw van een lindeboom. Maar het gaat niet altijd om de grotere kapelgebouwen. Soms zitten gevelbeelden ‘verscholen’ in nissen, tegen bomen of op staken.

Omdat we maar al te vaak gecharmeerd zijn door deze kleine elementen in het landschap of dorpskernen, maar weinig zicht hebben op waar ze nog bewaard zijn gebleven, doen we nu een warme oproep om ons te helpen ze te inventariseren.

Kapel boom Wichelen
Kapelletje tegen een boom in Wichelen, Pollepelstraat
© IOED Schelde-Durme
Kapel boom Zele
Zele, hoek Scheldestraat – Dwarsstraat
© Karel De Wilde

Deze oproep wordt niet toevallig nu gelanceerd. De erfgoeddienst heeft al langer een project lopen rond kapellen, ‘de kapellekesgangers’. Hiermee hoopt ze kapeleigenaars een hart onder de riem te steken met praktische tips voor het onderhoud of de renovatie van hun kapel. De Meimaand is bovendien de Mariamaand in het katholieke geloof. Normaal wordt in deze periode vaak gebeden aan kapelletjes en gaan hele processies en bedevaarten uit. Door de corona-maatregelen zijn deze aloude tradities nu afgelast of krijgen ze een nieuwe vorm, zoals de Sint-Machariusommegang in Laarne. Met deze oproep hoopt de dienst dan ook dit kleine erfgoed alsnog in de kijker te zetten.

Tot 31 augustus kan iedereen in de gemeenten Berlare, Buggenhout, Dendermonde, Hamme, Laarne, Lebbeke, Wetteren, Wichelen en Zele helpen speuren naar gevelbeeldjes, kapellen in bomen of op staken en dit melden bij de erfgoeddienst. Heb je er eentje gevonden? Dan kan je dit doorgeven aan de erfgoeddienst via dit formulier.

Geef door waar jij een kapel hebt gespot!